Parochiekerk Sint-Anonius (Borsbeke)

 beschermd gebouw, katholieke kerk, 17e eeuwse constructie

Kruiskerk, voorheen met omringend, ommuurd kerkhof; de kerkhofmuur is bewaard ten westen en ten zuiden, recente groenaanplanting. De plattegrond ontvouwt: een driebeukig schip, hoofdbeuk van drie traveeën, links, vijfzijdige doopkapel en rechts, rechthoekige sacristie, zijbeuken van twee traveeën; zuidelijke en noordelijke zijkapel; zuidelijke transeptarm, vierkante kruisingstoren met ronde traptoren ten noorden, in de oksel van de noordelijke zijkapel en toren; koor met twee rechte traveeën en driezijdige koorsluiting.

Het schip van de laatgotische kruiskerk van 1659 werd ingrijpend gewijzigd in 1774 (zijbeuken). In 1900, ingrijpende restauratie onder leiding van architect Jules Goethals (gegevens vermeld op gedenksteen in portaal), westgevel en het schip werden vernieuwd. Zandsteenbouw op afgeschuinde plint, hoofdbeuk, zijkapellen, transept en koor onder zadeldaken (leien), zijbeuken onder lessenaarsdaken; neogotische doopkapel onder piramidale bedaking (leien), neogotische sacristie onder afgewolfd zadeldak (leien). Vernieuwde neogotische westgevel, geflankeerd door steunberen met twee versnijdingen. Segmentboogdeurtje met geprofileerde archivolt op oorspronkelijke consoles. Daarboven, spitsboogvenster in kwartholle omlijsting met afzaat, doorlopende onderdorpel en druiplijst. Spitsboogvensters in top. Vernieuwde zijbeuken met spitsboogvensters. Noord- en zuidgevel van zijkapellen en transept, geflankeerd door overhoekse steunberen met twee versnijdingen. Spitsboogvensters in kwartholle omlijsting van zandsteen, vernieuwde tracering en afzaat; omlopende onderdorpels en druiplijst. Gerestaureerde topgevels met neogotisch lancetvenster. Vierkante kruisingstoren, overgaand in achthoek, onder geknikte spits (leien), afgebrand in 1694, heropgebouwde bovenpartij in kalkhoudende zandsteen. Spitsboogvormige galmgaten opgenomen in register van doorlopende onder- en bovendorpels. Koortravee geritmeerd door steunberen met twee versnijdingen. Gotische spitsboogvensters in kwartholle omlijsting, afzaat, doorlopende onderdorpels en druiplijst, neogotische tracering. Middenbeuk met pseudo-basilicale opstand: zuilen op achtzijdige basis met lijstkapitelen onder spitsboogarcaden. Middenbeuk, zijbeuken, transept, kruising en koor onder kruisribgewelven (bakstenen vakken en zandstenen ribben op geprofileerde consoles van variërende types). Kruisingstoren op zware pijlers, met afgeschuinde hoeken; spitsboogarcaden van zandsteen.

id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/8966