Grodzisko (Lublin)

 pomnik, stanowisko archeologiczne, grodzisko

Wzgórze wznosiło się pierwotnie ponad bagiennymi dolinami Bystrzycy i Czechówki co stanowiło w przeszłości o jego naturalnej obronności. Między VI - IX wiekiem istniała tu osada, a później gród. Potwierdzają to odkrycia archeologiczne takich obiektów jak: półziemiankowa chata, piec czy umocnienia obronne w formie kamienno-ziemnego wału.
Gród w XI - XII wieku oprócz roli lokalnego ośrodka osadniczego wchodził prawdopodobnie w system strategiczny i sieć grodową państwa Piastów ochraniając przeprawę na Bystrzycy od strony wschodniej.

Pierwsze informacje pisemne o istnieniu Grodziska (miejsca po wczesnośredniowiecznej osadzie i grodzie) pojawiły się w latach 1502 i 1508, kiedy to starosta lubelski wydzierżawił część gruntu pod cmentarz żydowski.

Lokalizacja cmentarza żydowskiego na części Grodziska w latach 1502 - 1508 udzielona Żydom przez starostę lubelskiego, została potwierdzona w 1555 roku przywilejem Zygmunta I Starego. Dokument przyznawał Żydom 1/3 części wzgórza, ale z wiekami cmentarz objął już całe wzgórze.