darabgerd (دارابگرد)

بنای شهرکهن دارابگردکه آثارآن در7 کیلومتری جنوب شهرفعلی داراب قراردارد براساس شواهدموجودبه اوایل عصرهخامنشیان می رسد. بنابرروایت تاریخی شهردارابگردتوسط دارای اکبرکه درادبیات پهلوی واسلامی از وی به نام داریوش بزرگ یادشده ایجاد می شود وفردوسی شاعر نامور ایران دراین باره می فرماید

چوبگشاد داننده زآن آب بند یکی شهرفرمودبس سودمند

چو دیوار شهر اندر آوردگرد ورا نام کردند دارابگرد

یکی آتش افروخت ازتیغ کوه پرستیدن آذر آمد گروه

ز هرپیشه ای کارگرخواستند همه شهر ازایشان بیاراستند

**************

شهرقدیم دارابگرد دردوران هخامنشیان منطقه ای آبادان وپررونق بوده است .ظاهرا این منطقه دراغازتحت حکومت آریامنه قرار داشته است .دردوران سلوکیان واشکانیان ولایت دارابگرد دارای حکومت نیمه مستقلی بوده که پادشاهان آن از حاکم پارس اطاعت می کرده اند.اخرین امیردارابگرد درعصر اشکانیان پیری نام داشته وپس ازوی اردشیر بابکان براین شهر تسلط می یابد وسپس با کنترل سراسر ایران امپراطوری ساسانی راتاسیس می نماید.ازایت جهت دارابگرد اولین مقرحکومتی ساسانیان بوده است .هردارابگرددرعصرساسانیان اهمیت فراوانی داشته است واکثرآثارتاریخی این شهرستان متعلق به این دوره می باشد ضرابخانه بزرگی نیز دردارابگرد دایر بوده که دردوران اسلامی فعال بوده است .این شهردرسال 23 هجری توسط سپاهیان مسلمان فتح می شود وحکومت آن دراختیار سرداران عرب وسپس درکنترل خاندان شبانکاره قرارمی گیرد. این شهرتاقرن پنجم هجری ابادان بوده امادراین دوره به دلیل تهاجم گسترده سلجوقیان دچارآسیب و ویرانی می شود واهالی به ناحیه جدیدی درشرق شهرفعلی بنام تنگ رمبه کوچ می نمایندوپس ازحمله سلاجقه به ناحیه جدید ناچارا به محل فعلی داراب عزیمت می کنند. شهرفعلی نیزدردوران ایلخانان مغول وتیموریان موردحمله قرارمی گیردوخسارات زیادی می بیند.امادرعصرصفویه باتوجه به حکام وقت این شهر روبه آبادانی می گذارد وتادوران زندیه ازولایات مهم فارس بوده است . درعصرقاجارشهرداراب بدلیل دارابودن اراضی وسیع وحاصلخیز موردتوجه حکام ایالتی قرارمی گیرد با استقرار ایلات ترک و عرب در اطراف این شهر به صحنه منازعات و درگیری های حکومت و ایلات تبدیل می شود و از این رهگذر دچار صدمات جدی می گردد و از توسعه و پیشرفت باز می ماند

دارابگرد نام یکی پنج شهرستان ایالت فارس در ایران قدیم بوده است. به آن داراگرد و دارابجرد نیز گفته می‌شده است.[۱] در عهدنامه صلح میان حسن بن علی و معاویه تنها خراج این شهر به امام حسن واگذار شده است. این مسئله نشان از اهمیت این شهر در آن روزگار دارد.