Rakszawa

 wieś  Dodaj kategorię

 Dodaj zdjęcie

Najstarsze istniejące źródła, które są pewne i dotyczą terenów gminy Rakszawa, odnoszą się do okresu mezolitu, czyli VIII - VII tys. p.n.e. W oparciu o nie wnioskować można o bytowaniu tutaj ludzi, wówczas zajmujących się łowiectwem, rybołówstwem i zbieractwem. Z dwóch stanowisk archeologicznych w Rakszawie oraz jednego z Wydrza pochodzą mezolityczne materiały krzemienne, które charakteryzują się niedużymi rozmiarami. Wśród materiałów tych przeważają zbrojniki do strzał oraz narzędzia do cięcia i skrobania. Osadnictwo na omawianym terenie było w pradziejach i wczesnym średniowieczu bardzo słabo rozwinięte. Wiąże się to z występowaniem na Płaskowyżu Kolbuszowskim niezbyt sprzyjających warunków naturalnych, a zwłaszcza mało urodzajnych gleb, co odgrywało zasadniczą rolę pośród czynników osadotwórczych. Z przeprowadzonych dotychczas badań archeologicznych wynika, że osadnictwo wczesnej epoki brązu miało tutaj stosunkowo większe znaczenie. Choć w Europie pojawił się brąz, to jednak w dalszym ciągu narzędzia wykonywano z krzemienia i kamienia. W Rakszawie znaleziono pochodzący właśnie z wczesnej epoki brązu grot krzemienny, wykonany z tzw. krzemienia wołyńskiego. Na uwagę zasługuje także masywny topór kamienny. Przypuszcza się, że tego typu pojedyncze znaleziska mogą stanowić pozostałości zniszczonych przez orkę grobów ludności wywodzącej się z przykarpackiego kręgu kulturowego związanego z kulturami postsznurowymi. Na stanowisku w Węgliskach, odnoszącym się do kultury mierzanowickiej, odkopano dwie jamy o gospodarczej specyfice, we wnętrzu których znaleziono fragmenty naczyń zdobionych odciskami sznura, elementami plastycznymi (listwy, guzki, niewielkie uszka), a także fragmenty narzędzi kamiennych. Ze starszej epoki brązu pochodzi odkryty w Rakszawie w 1983 r. ośrodek kultury trzcinieckiej. Badaniu poddano pozo-stałości obiektu mieszkalnego, który przypuszczalnie stanowił typ szałasu o pokryciu ścian i zadaszeniu wspierającym się na żerdziach. Raczej skromna liczba zabytkowych przedmiotów (głównie muszle małża, kość zwierzęca, fragmenty typowych form naczyń gliniastych, kilka narzędzi kamiennych) oraz for-ma obiektu mieszkalnego pozwalają sądzić, że obozowisko miało sezonowy charakter związany z wykorzystaniem środowiska wodnego i łowiectwem. W późnej epoce brązu i wczesnej epoce żelaza (XIII-III w. p.n.e.) na obszarach pd. - wsch. Polski wyraźnie dominowała grupa tarnobrzeska, która wniosła zwyczaj ciałopalenia i grze-bania zmarłych na cmentarzach popielcowych. Powszechne stało się wtedy stosowanie brązu do produkcji narzędzi, broni i ozdób. Jak już wspomniano, rozwój osadnictwa na terenie Rakszawy i okolic nie był intensywny. Dlatego też śladów przebywania ludności grupy tarnobrzeskiej jest bardzo niewiele. W Rakszawie znaleziono fragmenty naczyń pochodzących prawdopodobnie z osad. Materiał ten datuje się na wczesną epokę żelaza (VI-III w. p.n.e.), gdy grupa tarnobrzeska przeprowadziła tu nową akcję osadniczą, również na gorszych glebach Płaskowyżu Kolbuszowskiego. Począwszy od II w. p.n.e., zaczęła się kształtować tzw. kultura przeworska. Ludność słowiańska pozostająca w obrębie tej kultury przyswoiła sobie sporo osiągnięć technicznych szczególnie w zakresie metalurgii. Mianem kultury przeworskiej określa się kulturę materialną ludów żyjących w okresie wpływów kultury prowincjonalnorzymskiej. Czas pełnego rozkwitu i świetności owej kultury przypada na III w. n.e. Na ślady osadnictwa związanego z kulturą przeworską natknięto się także w Rakszawie, jednak wiele jest tu jeszcze do zbadania w tym za-kresie. Niewiele spośród istniejących źródeł dotyczy okresu plemiennego i wczesnopiastowskiego. Stanowisko w Rakszawie dostarcza materiałów o cechach późnośredniowiecznych, z czego wnioskować można o bardzo słabym osadnictwie w tym czasie, a co za tym idzie o późnym pojawieniu się osadników w średniowieczu lub też o nie ulegającym zmianom trwaniu form osadniczych. Wiele zagadnień pozostaje tutaj w sferze przypuszczeń. Brak źródeł o zasadniczym znaczeniu i generalnie nieduża liczba źródeł z interesujących nas terenów gminy Rakszawa związane są, co już kilkakrotnie podkreślano, z faktem nikłego wręcz osadnictwa w tej części Płaskowyżu Kolbuszowskiego. Z pewnością jednak potrzebne jest przeprowadzenie badań wykopaliskowych na określonych stanowiskach, co pozwoliłoby na uzyskanie nowych informacji, stawianie nowych hipotez i wniosków oraz zweryfikowanie dotychczasowych ustaleń. <źródło: www.rakszawa.pl>.