Joods Monument (Groningen)

 monument  Categorie toevoegen

Het Joods Monument van Edu Waskowsky staat aan de Hereweg in de stad Groningen.
Eduard (Edu) Waskowsky (Rotterdam, 1 december 1934 - Groningen, 31 december 1976) was een Nederlandse kunstenaar.

Waskowsky ging na de lagere school naar de ambachtsschool, waar hij onder andere leerde lassen. Van 1952 tot 1955 volgde hij lessen schilderen aan de kunstacademie in Rotterdam. Af en toe werkte hij als lasser op de scheepswerven.
In 1957 verhuisde Waskowsky naar het Groningse Wedde, waar hij bevriend raakte met kunstenaars Jo van Dijk en Martin Tissing. Een jaar later maakte hij zijn eerste ruimtelijke beelden. In 1962 verhuisde Waskowsky naar de stad Groningen.

Samen met Martin Tissing, Jo van Dijk en Henri de Wolf vormde Waskowsky het kunstenaarscollectief Gr4K, zij exposeerden in 1965 in het Groninger Museum. Waskowsky nam daarnaast deel aan bijv. de achtste biennale in Antwerpen en een tentoonstelling in het Rodinmuseum in Parijs (1966).
In 1969 kreeg Waskowsky opdracht van het comité Joods Monument voor het maken van een monument ter nagedachtenis van de 3000 in de oorlog omgekomen joodse Groningers. In het monument moest in elk geval een menora worden verwerkt. Hij ontwierp zeven grote handen op sokkels voor een onregelmatig gebouwde muur. Het was de bedoeling dat het beeld bij de dodenherdenking in 1970 zou worden onthuld. Toen Waskowsky twee handen klaar had, was duidelijk dat hij de deadline niet zou halen. Tijd en geld raakten op. In overleg met het comité kreeg hij hulp van de Amsterdamse beeldhouwer Jan Goossen. Goossen en hij waren het op een gegeven moment niet eens over de manier van uitvoeren en Goossen werd door Waskowsky ontslagen. Conflict stapelde zich op conflict en de zaak kwam zelfs voor de rechter. Mede dankzij een steun vanuit de BKR en met hulp van de beeldhouwer Hugo Hol kon Waskowsky weer aan de slag. De eerste drie handen werden pas begin 1975 geplaatst, in september van dat jaar werden er nog eens drie geplaatst. Waskowsky was nog aan het werk aan de laatste hand, toen hij overleed. In overleg met de initiatiefnemers en nabestaanden, is besloten de zevende sokkel - op een kleine plaquette na - leeg te laten. Op 4 mei 1977 is de beeldengroep aan de Hereweg in Groningen alsnog onthuld.