Przechlewo

 wieś  Dodaj kategorię

Przechlewo (kaszb. Przechlewò) – duża wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Przechlewo przy trasie linii kolejowej Miastko-Człuchów (obecnie zawieszonej). Istnieją dwie wersje pochodzenia nazwy miejscowości. Jedna mówi, że nazwa Przechlewo (niegdyś Przechylewo) pochodzi od położenia na przechylającym się, pofałdowanym terenie, na północ od Brdy. kolejna mówi o pochodzeniu nazwy : „Przechel” od Przecha (Przecisława), być może pierwotnego właściciela. Niestety, obydwie wersje nie znajdują wystarczającego potwierdzenia w źródłach historycznych. Wraz z upływem czasu nazwa miejscowości ulegała zmianom: (Prechlow (1341), Pirzichiloua (1373), Przechilewo, Przechylewo, Preklew(?) oraz Przechlewo w XVI w., Prechlow (XVII w.), Przechlew (XVIII w.), Prechlau (za czasów niemieckich. Ślady grodziska na pobliskim jeziorze Długim świadczą o dawnym zasiedleniu okolicy. Przechlewo składało się początkowo z trzech organizacji terytorialnych: dobra rycerskie(później szlacheckie, Adlich Prechlau), wieś włościańska(królewska, Königlich Prechlau) i Przechlewski Młyn. Dokumentem z 1341 roku wielki mistrz krzyżacki Dietrich von Altenburg nadał „Prechlow” Titzoldowi von Ronenburg pochodzącemu z Turyngii. Dziewięć lat później (27.V) ówczesny właściciel Przechlewa – Ulryk v. Lichtenberg (von Prechlow) zapisał „uczciwemu panu Tempelin i jego spadkobiercom” 6 włók ziemi. Ten zaś w zamian musiał płacić 1 markę na wszystkie „wyprawy litewskie”. Były to krzyżackie wyprawy wojenne przeciw pogańskim wówczas Litwinom. Od 1370 r. aż do XVIII w. rodzina wspomnianego wyżej Tempelina posiadała wielkie dobra w Kamieniu. Potomkami Tempelina byli: Jakub Tempeliński – probszcz przechlewski (1733-1759), Dziekan człuchowski (1749-1767), kanonik kolegiaty kamieńskiej oraz Krystian – sołtys w Dąbrowie od 1716 roku. Z czasem dobra rycerskie stały się własnością Zakonu. Było to wynikiem „założenia” przez Ulryka v. Lichtenberg płaszcza zakonnego oraz objęcia stanowiska komtura domowego człuchowskiego (1372). Po 1374 roku nad Brdą założono młyn: „Młyn tej wsi przyległy na rzece bystrej, która bieży z Kaszub, z Dibrska, jeziora, o dwóch kołach walnych zbudowany przez Wierzbientę”. W 1624 roku stary młyn już nie pracował. Ciekawostką może być fakt, że Brda pierwotnie jako Dbra pierwszy raz jest wzmiankowana w dokumencie z 1155 r. W 1496 roku potwierdzono dawne prawo Kazimierza Wielkiego dotyczące swobody spławu. Zabroniono jednak na tej „rzece publicznej” budowania jazów, a zezwolono na połów ryb sieciami. Od 1937 r. organizowane są międzynarodowe spływy kajakowe. W 1683 roku Teodor Andrzej Grabowski zorganizował w Brzeźnie oddział złożony z chłopów. Wśród nich byli Platowie z Przechlewa. Król Sobieski za mężną walkę pod Wiedniem nadał Platom tytuł szlachecki oraz drugi człon nazwiska – Przechlewscy. Okolicę niszczyły klęski żywiołowe i zarazy. W 1737 roku przeszedł nad wsią groźny orkan, który poczynił szkody w wielu gospodarstwach. Sroga zima 1739/40 spowodowała śmierć wielu mieszkańców oraz zdziesiątkowała inwentarz żywy. W 1826 roku dotarła do Przechlewa nieznana „choroba nerwowa”, która wywołała 314 przypadków zachorowań, w wyniku czego aż 35 osób zmarło. Pierwszy lekarz – Dunkier osiedlił się dopiero w 1876 roku, a cztery lata pierwszą aptekę otworzył Boie w budynku należącym do majora Karola Tuchołki. Przed ostatnia wojną poza lekarzem (R.Deckert) i aptekarzem (B. Effler), udzielali ludziom pomocy dentyści (A.Komoll, i A. Schuhmacher). W 1922 r. siostry zakonne otworzyły ochronkę dla 50 dzieci. Już w połowie XIX wieku Przechlewo sprawiało wrażenie dużej miejscowości. W 1868 r. wieś składała się ze 109 domów i 231 budynków gospodarczych. Mieszkało tu 1086 osób. W latach 1902-1903 wieś otrzymała połączenie kolejowe z Człuchowem i Miastkiem. Tragicznym dla mieszkańców Przechlewa był okres II wojny światowej. Według danych niemieckich , z okolic Przechlewa zginęło około 135 osób. Po wyzwoleniu (28 luty 1945) zaczęli do Przechlewa napływać osadnicy polscy. Pierwszym ochrzczonym dzieckiem (25.IV) był Wasyl Niesewanz urodzony 14 lutego 1945r. Natomiast pierwsze małżeństwo zawarto 19 kwietnia. Proboszcz Grzeszkiewicz udzielił ślubu Wandzie Kowalczyk i Antoniemu Kimusowi. (oprac. M.Wikaryjczak „Przechlewo i okolice” wydanie drugie poprawione z 2000 r). Dzisiaj Przechlewo jest dużą miejscowością liczącą 2 838 stałych mieszkańców. Przechlewo jest siedzibą Urzędu Gminy. Wójtem Gminy jest Pan mgr Andrzej Żmuda Trzebiatowski – potomek słynnego, bardzo licznego, kaszubskiego rodu . Gmina Przechlewo to 33 wsie o bogatej tradycji, przepięknie położone wśród pól, lasów jezior. Historia gminy sięga XII wieku. Istniejący do dziś w Przechlewie – siedzibie gminy, kościół pw. Św. Anny z XVII wieku z bogatym, barokowym wystrojem wnętrza oraz unikalnym renesansowym dzwonem z XV stulecia jest najpiękniejszym z naszych zabytków. Bogactwem gminy są nie tylko przyroda, historia i zabytki ale przede wszystkim jej mieszkańcy, których aktywność sprawia, że Przechlewo należy do najprężniej rozwijających się gmin na Pomorzu. Dba się tutaj jednocześnie o środowisko naturalne i wspiera powstawanie nowych firm. W Przechlewie mają swoją siedzibę POLDANOR S.A. oraz nowoczesne Zakłady Mięsne PRIME FOOD - najwięksi pracodawcy na terenie gminy. POLDANOR S.A. - „Zagraniczny Inwestor Roku 2005” na Pomorzu jest właścicielem pierwszej w Polsce biogazowni rolniczej. Liczymy, że to właśnie producent „zielonej energii” przyciągnie potencjalnych inwestorów z ciekawym pomysłem na wykorzystanie nadwyżki energii cieplnej, tym bardziej, że Poldanor nosi się z zamiarem budowania kolejnych biogazowni. Dużą rolę w życiu gospodarczym gminy odgrywają: rolnicze spółki pracownicze ROLPAKO i ROLPEX, zakłady przetwórstwa drzewnego INWOOD i POLTAREX a także BP Poland, ROMGAZ oraz Nadleśnictwo Niedźwiady – stały sojusznik wspierający i inicjujący wiele działań proekologicznych na terenie gminy. Położona na obrzeżach Borów Tucholskich gmina ma cztery atrakcyjne rezerwaty przyrody. Wśród nich „Przytoń – Wąwóz Brdy” z ostoją bobrów i lobeliowe jezioro Krasne z unikalną roślinnością. Na turystów czeka piękna, czysta Brda, jakby specjalnie stworzona do spływów, 33 jeziora i otulające gminę ze wszystkich stron, bogate w zwierzynę i runo leśne lasy. Ta oferta to prawdziwy raj także dla wędkarzy i myśliwych. Ofertę turystyczną uzupełniają atrakcyjne szlaki piesze i rowerowe. W sezonie letnim z myślą o wypoczywających organizuje się wiele imprez kulturalnych, sportowych i rekreacyjnych. Do dyspozycji mieszkańców i gości stoi otwarty Dom Kultury z czytelnia internetową, Biblioteka z Gminnym Centrum Informacji i gościnny Ośrodek Sportu i Rekreacji nad jez. Końskim z polem namiotowym i domkami. Na terenie gminy znajdują się ponadto liczne gospodarstwa agroturystyczne. Nie będzie więc kłopotu ze znalezieniem odpowiedniej na każdą kieszeń kwatery. Adresy znaleźć można na gminnej stronie internetowej. Władze gminy widzą duże możliwości dla rozwoju inwestycji z branży turystycznej i hotelarskiej. Szlaki rowerowe i kajakowe stwarzają możliwość inwestowania w wypożyczalnie rowerów i kajaków oraz towarzyszącą szlakom małą gastronomię. Wszyscy potencjalni inwestorzy mogą liczyć na wsparcie i przychylność władz gminy. Gmina za swoje działania została wielokrotnie wyróżniona. Do najbardziej prestiżowych należy zajęcie 57 miejsca w „Złotej Setce Samorządów” w rankingu „Rzeczpospolitej”, medal Rady Powiatu i Starosty Człuchowskiego za zasługi dla rozwoju powiatu człuchowskiego, nagrody z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, nagroda „Srebrnego Niedźwiedzia” dla Lidera promocji słupskiej gospodarki. Gmina dba o walory przyrodnicze i stan środowiska, stawia na ekologię. Świadczą o tym zrealizowane w ciągu ostatnich czterech lat inwestycje. Wykaz tych dokonań w ujęciu liczbowym nie jest atrakcyjny dla czytelnika, ale „oglądany „ w terenie daje ich prawdziwy obraz , rozmiar i rozmach. Nowe ulice, chodniki , zadbane, urządzone otoczenie przedszkola, uporządkowane posesje mieszkańców, odnowione i ocieplone przez wspólnoty bloki na osiedlu, wyremontowane świetlice wiejskie, zadbane obiekty sportowe i ogromne bogactwo inwestycji pod ziemią to efekt pracy nie tylko Gminy ale jej mieszkańców i wielu przedsiębiorstw, które tutaj znalazły swoje przyjazne miejsce .To już było, czas więc na nowe wyzwania, na realizację nowych inwestycji i całkiem nowych marzeń mieszkańców naszej gminy. W 2007 roku Gmina kończyć będzie bądź kontynuować, inwestycje z zakresu termomodernizacji budynków oświatowych i użyteczności publicznej, budowy kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowych. Wielkie znaczenie dla rozwoju turystyki będą miały prace przygotowawcze nad projektem ”Rozbudowa bazy turystycznej na terenach Obszaru Chronionego Krajobrazu i szlaku rzeki Brdy w Gminie Przechlewo” na blisko 7 milionów złotych.