Dekenij (Kruishoutem)

 pastorie / pastorij, beschermd gebouw, 18e eeuws constructie

 Een foto toevoegen

Het huis telde oorspronkelijk vijf, later zeven traveeën en twee bouwlagen onder een leien schilddak (nok evenwijdig met de straat) met eind 18de-eeuwse kern, uitgebreid met twee zijtraveeën, een aangepaste voorgevel en nieuw dak volgens bouwplan van architect J. Devreese van 1855.

Het ontstaan van de pastorieën kadert in het streven van de 18de-eeuwse Oostenrijkse keizers om de Kerk onder staatscontrole te plaatsen. De taak van de kerk werd meteen ook beperkt tot de zorg voor het zielenheil. Ze moest bijgevolg dicht bij het volk staan. Binnen dat kader situeert zich ook de beslissing van de staat om de parochies te hervormen en de pastoors te huisvesten in betere woningen. De wet van 25 september 1769, getekend door Keizerin Maria Theresia, verplichtte de lokale tiendenheffers om in te staan voor huisvesting en onderhoud van de woning van de dorpspastoor. Deze wetgeving verklaart de nieuwbouw of verbouwing van bestaande pastorieën in het laatste kwart van de 18de eeuw.

Vanaf de 18de eeuw wordt de pastoor gehuisvest in een daarvoor speciaal ontworpen huis. Snel ontwikkelt zich een zelfstandig gebouwentype: een dubbelhuis van vijf traveeën, twee bouwlagen en soms twee aanbouwsels met een schilddak. De gevel bestaat traditioneel uit bepleisterde baksteen met raam- en deuromlijstingen. Vele gevels werden in de 19de en 20ste eeuw ontpleisterd. Het dak wordt traditioneel bekroond door een klokkenruitertje. Het interieur is opgesplitst volgens de Franse traditie van ‘entre cour et jardin’. Een centrale gang snijdt het huis doormidden, langs weerszijden bevinden zich een aantal kamers (meestal twee per zijde). De officiële salons situeren zich aan de voorzijde en privéruimten aan de tuinzijde. De interieurinrichting gebeurt eveneens volgens de heersende 18de-eeuwse mode (rococo en classicisme).
id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/74403