Zamczysko (Braniewo)

 pomnik, stanowisko archeologiczne

 Dodaj zdjęcie

Pierwsze drewniane umocnienia krzyżackiej strażnicy wzniesiono tu w 1240 roku. Dwa lata później spalili ją Prusowie. Po odbudowie, biskup Anzelm wybrał Braniewo na stolicę diecezji warmińskiej. Pomimo przeniesienia jej w 1278 roku do Fromborka, gród pozostał we władaniu biskupów i był rozbudowywany. Wznoszenie umocnień murowanych rozpoczął w 1280 roku biskup Henryk Fleming. W kolejnym okresie umocniona rezydencja była stale rozbudowywana, głównie w latach 1320-1330. Jej wykańczanie realizowano etapami prawie do końca XIV wieku. Zamek ten był główną siedzibą biskupa warmińskiego do 1340 roku. W wyniku powtarzających się konfliktów z władzami Braniewa, w 1341 roku siedzibę tą przeniesiono do Ornety. Do 1772 roku była to siedziba burgrabiego biskupiego i administratora komornictwa braniewskiego, natomiast po tym czasie – zarządu domeny królewskiej. Na przestrzeni wieków obiekt wielokrotnie przechodził z rąk do rąk. Obsadzany był przez mieszczan – raz zwolenników zwierzchnictwa biskupów warmińskich, kiedy indziej państwa krzyżackiego, stacjonowała tam załoga polska, krzyżacka i w XVII wieku – szwedzka. Zamek i jego obwarowania był też kilkakrotnie uszkadzane bądź niszczone (m.in. w 1396 roku i 1454 roku – ataki mieszczan – zniszczone fortyfikacje od strony miasta, a także w 1807 roku, podczas wojen napoleońskich – uszkodzone południowe skrzydła i wieża zamku), a następnie odbudowywane. Historycy odnotowują, że zamek oblegano w latach: 1454, 1455, 1472, 1478, 1520, 1626. W roku 1811 władze pruskie przeznaczyły zespól zamkowy na cele szkolne. Początkowo powstał tu Instytut Kształcenia Nauczycieli Ludowych, a od 1922 roku państwowe gimnazjum i od 1827 roku seminarium nauczycielskie. W związku z tym zburzono gotycki dom na przedzamczu i w jego miejsce postawiono nowy budynek. Kolejne prace budowlano-adaptacyjne przeprowadzono w latach 1873-1874 roku. Rozebrano wówczas górną partię zamku, zabudowania gospodarcze oraz część fortyfikacji i zbudowano nowy budynek szkolny. Pozostałe części zamku rozebrano w latach 1928-1930 przy budowie nowego skrzydła szkolnego. W 1945 roku budynki szkoły i pozostałości zamku spłonęły. Z dawnych umocnień zachowała się tylko wieża bramna, która stała między zamkiem głównym i przedzamczem. W latach 50-tych XX wieku miejsce po zamku zostało odgruzowane i uporządkowane. Następnie włączono je w obręb terenów zielonych miasta.