Surp Minas Kilisesi

 kilise, harabe, kalıntı, Armenian Apostolic church (en)

Surp Minas Kilisesi Türkiye'nin Erzurum iline bağlı Aziziye ilçesinde 1790 yılında inşa edilen tarihî bir Ermeni kilisesidir. Eskiden kilise, 1914'e kadar var olan daha büyük Surp Menas Manastırı'nın (Ermenice: Սուրբ Մինաս վանք Surb Minas vank) bir parçasıydı. Antik çağından 20. yüzyıldaki Ermeni Kırımı'na kadar bir Hristiyan Ermeni yerleşimi olan Gez köyünün içinde bulunan manastır hala ayakta, ancak çok kötü bir durumda.
Surp Minas Manastırı 1790 senesinde muhtemelen daha eski ve tarihi bir binanın yerini almıştı çünkü "1740" tarihi, kilisenin bir duvarına yerleştirilmiş bir haçkar'da göründü. 1915 Ermeni Soykırımı'ndan önceki on yılda, Gez (Kes) köyünün 1.103 Ermeni nüfusu (144 hane) ve 170 Müslüman nüfusu vardı.
Günümüzde kilisenin bulunduğu bölgede kentsel dönüşüm çalışmaları yapılmaktadır. O kapsamlı gelişme, tarihi manastırın yıkılacağı anlamına gelebilir. Kilisenin tapusu ise Almanya’da yaşayan Sabri Ergin’de bulunuyor. Aziziye Belediyesi tarafından yapılan Gez Köy Kentsel Dönüşüm Projesi’nin tam ortasında harabe haliyle bekleyen kilisenin akıbeti belediye ve Ergin arasında gerçekleşecek pazarlık sonucunu bekliyor.