Parochiekerk Sint-Lambertus (Neeroeteren)

 beschermd gebouw, katholieke kerk, 14th century construction (en)

Waarschijnlijk bouwden de abdissen van Thorn de eerste stenen kerk in de gemeente, toen het gebied in hun bezit kwam, mogelijk tussen 1000 en 1100. Dit gebouw was vermoedelijk opgetrokken uit Maaskeien en hout.

De bouw van de huidige kerk begon in de eerste helft van de 14de eeuw, met behoud van de oude toren. De abdij van Thorn was als tiendheffer verplicht het schip en de grote klok te onderhouden. De gemeentenaren stonden in voor het onderhoud van de toren. Door de onrustige tijden en slechte economische toestand in de 15de eeuw was de kerk in die eeuw nog niet voltooid.

In 1513 hernamen de werken; prins-bisschop Erard de la Marck geeft toestemming tot het verkopen van gemeentegrond voor de voltooiing, uitrusting en versiering van de kerk; waarschijnlijk gaat het hier om de bouw van het zuidkoor, het aanbrengen van de muurschilderingen en het aankopen van de heiligenbeelden.

In 1540 geeft abdis Margaretha van Brederode de inwoners de toelating gemeentegrond te verkopen om de toren te kunnen herstellen. De kerktoren was reeds in 1543 en 1610 bouwvallig verklaard. In 1708 stort hij ten slotte in. Het was een romaanse toren van Maaskeien, niet hoger dan de kerk zelf. De gemeente laat een nieuwe toren bouwen, die klaar is in 1719, zoals blijkt uit het jaartal op de westzijde in de kroonlijst. De zuidelijke zijbeuk is een travee langer dan de noordbeuk, en strekt zich gedeeltelijk langs de toren uit; mogelijk werd bij de instorting van de oude toren in 1708 de noordbeuk beschadigd en daarom met een travee ingekort.

In 1712 werden de daken van de zijbeuken hersteld. De kerk werd gerestaureerd in 1853: vernieuwing van de koorvensters, herstelling van de andere vensters, bogen, gewelven, buitenmuren, steunberen, etcetera.

Restauratie in 1863-71 door H. Jaminé (Hasselt). De huidige sacristie dateert van 1972-73 en vervangt de sacristie van 1763.

id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/72327