Parochiekerk Sint-Stephanus (Batsheers)

 beschermd gebouw, katholieke kerk, 1720s construction (en)

De 17de-eeuwse eigendomsatlas van de abdij van Averbode (1650-1680), die sinds 1416 het patronaatsrecht over Batsheers uitoefende en recht had op de bijhorende tienden, geeft een goed beeld van de toenmalige structuur van de kerksite: de kerk staat op zijn huidige plaats, ten zuidoosten van het dorp, aan de knikkende Norbertijnenstraat, en heeft – voor zover de weergave betrouwbaar is – dezelfde structuur als vandaag, met een westtoren en éénbeukig schip. Ten noordwesten van de kerk bevindt zich een uitgestrekt perceel, dat ten oosten en zuiden helemaal door de Norbertijnenstraat wordt afgelijnd, ten westen door de Batsheersstraat, ten noorden door de Kapelstraat. Het noordelijk deel van dit perceel – grosso modo twee derde van de totale oppervlake – is eigendom van de abdij: in noordwestelijke hoek worden de oude pastorij weergegeven, met een parterretuin ten oosten; ten zuiden bevindt zich een boomgaard, doorsneden door een kerkwegel. Op het zuidelijk deel van het perceel prijkt een enkele hoeve.

Kort na de terreinopname werd Batsheers het slachtoffer van oorlogsperikelen, die ook de kerk hebben geteisterd: in 1712 wordt ze als in slechte staat gerapporteerd. In 1727-1728 volgde daarop een volledige vernieuwing van de kerksite: de abdij liet een nieuwe kerk en pastorij optrekken. Zoals te zien is op de Ferrariskaart (1771-1778) bleven er daarbij echter gebouwen bewaard op de plaats van de oude pastorij. De nieuwe pastorij werd ingeplant ten zuiden van de oude parterretuin, het hoevetje op het zuidelijk terreindeel verdween.

In de Atlas der Buurtwegen (1840-1844) is het beeld aangepast: de oude pastorij is weg, enkel de nieuwe staat er nog, en op het zuidelijk perceel is opnieuw een hoeve gebouwd. Deze structuur is sindsdien min of meer stabiel gebleven.

id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/32066


www.kerkeninvlaanderen.be/pages/kerk_00292.htm