Thành cổ Kinh Bắc (TP. Bắc Ninh)

Vietnam / Mien Nui Va Trung Du / Bac Ninh / TP. Bắc Ninh
 thành lũy, Khu công sự, star fort (en)
Thành cổ Bắc Ninh, công trình kiến trúc nghệ thuật quân sự tiêu biểu của tỉnh Bắc Ninh, được xây dựng từ năm 1805 thời Vua Gia Long, triều Nguyễn, trên địa phận các làng Ðỗ Xá, huyện Võ Giàng, Hòa Ðình (Tiên Du) và làng Yên Xá, huyện Yên Phong (nay thuộc phường Vệ An, thành phố Bắc Ninh).
Gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa của cư dân nơi đây, Thành Bắc Ninh từng đi vào câu ca Quan họ với niềm tự hào "Trong sáu tỉnh người đã chưa tỏ, ngoại năm thành chỉ có Bắc Ninh".
Theo GS, TS Ðỗ Văn Ninh, tác giả cuốn sách "Thành cổ Việt Nam", Thành Bắc Ninh là thành cổ đầu tiên của Việt Nam được xây dựng theo đồ án hình lục giác. Về kiến trúc, Thành Bắc Ninh là một trong bốn tòa thành đẹp nhất vùng Bắc Kỳ thời bấy giờ. Thành có diện tích 545.000 m², tường cao 9 thước đắp bằng đất đá, sau thành bằng gạch đá, chu vi dài hơn 532 trượng, chung quanh có hào nước sâu bao bọc. Trong thành có sắp xếp các bộ phận gồm Doanh trấn thủ, Ðài bác vọng, kho thuốc súng, nhà Công đồng, Thời nhà Nguyễn, Thành Bắc Ninh là trung tâm bộ máy cai quản hành chính hai tỉnh Bắc Ninh - Thái Nguyên. Thời thuộc Pháp, xác định rõ vị trí, tầm quan trọng của tòa thành này, ngày 16/5/1925, toàn quyền Ðông Dương đã ký quyết định xếp hạng di tích Thành Bắc Ninh là công trình kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu.
Sau Cách mạng Tháng 8-1945, Thành Bắc Ninh nhiều lần được Bác Hồ và các đồng chí lãnh đạo Ðảng, Nhà nước về thăm, nói chuyện với cán bộ, nhân dân thành phố Bắc Ninh. Năm 1980, Thành cổ được UBND tỉnh Hà Bắc xếp hạng di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu, theo Quyết định số 144/QÐ-UB ngày 15/3/1980, và giao nhiệm vụ bảo vệ Thành cổ Bắc Ninh cho UBND thị xã Bắc Ninh (nay là thành phố Bắc Ninh) đảm nhận.
Cho đến nay ngôi Thành này vẫn chưa hề được tu bổ, tôn tạo, ngược lại còn bị chiến tranh, mưa tuôn nắng dội, sự xâm lấn của con người đã làm cho di tích bị xuống cấp nghiêm trọng. Dấu tích còn lại của Thành cổ Bắc Ninh là ba cổng thành, một phần bờ thành và dãy hào sâu, hai khẩu súng thần công, trong đó nổi bật là cổng tiền với đài gác vọng, cột cờ cao gần 20 m.
Trong định hướng phát triển du lịch, Thành cổ Bắc Ninh sẽ trở thành điểm tham quan du lịch, nơi diễn ra các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể thao, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ các giá trị văn hóa tinh thần của nhân dân. Do vậy, việc bảo tồn và phát huy giá trị thành cổ là vấn đề cần thiết và cấp bách, đòi hỏi các cấp chính quyền và cơ quan chức năng tỉnh, thành phố cần sớm có biện pháp tu bổ, gìn giữ, tránh tình trạng di tích bị bào mòn theo tháng năm.
Bài viết Wikimapia: http://vi.wikipedia.org/wiki/Trận_Bắc_Ninh_(1884)
Các thành phố lân cận:
Toạ độ:   21°11'0"N   106°3'33"E

Nhận xét

  • Bắc Ninh là một miền đất cổ của miền Bắc Việt Nam. Nơi đây có nhiều di sản văn hoá, như chùa Dâu cái nôi của phất giáo Việt Nam; Đình làng Đình Bảng; làng nghề sắt Đa Hội... hơn thế nữa di tích Thành cổ Bắc Ninh. Hiện nay di tích đang kêu cứu, nhưng chưa được các cấp chính quyền quan tâm. Chúng ta biết rằng đổi mới về kinh tế không có nghĩa là quan tâm làm kinh tế, mà quên đi nền văn hoá dân tốc. Thành cổ, một di tích liên quan đến một giai đoạn lịch sử bi thương của dân tộc đó là việc Triều đình nhà Nguyễn hèn nhát nhờ quân Thanh giúp bảo vệ Bắc Ninh, rốt cuộc Bắc Ninh rơi vào tay quân Pháp... Như vậy thôi cũng đáng để biến nơi đây thành một điểm nhấn du lịch của Bắc Ninh. Nhất là Bắc Ninh đang trong tình trạng du lịch kém phát triển so với các tỉnh trong vùng ĐBSH...
  • Thành Bắc Ninh theo sách Đại nam nhất thống chí có chu vi 532 trượng 3 thước 2 tấc, cao 9 thước mở 4 cửa nằm ở phường Vệ An thị xã Bắc Ninh. Trong lịch sử đấu tranh giữ nước của dân tộc ta, Thành Bắc Ninh từng là một vị trí quân sự đặc biệt quan trọng, nằm trong tuyến phòng thủ phía Bắc, bảo vệ Thủ đô, ngăn chặn các đạo quân xâm lược trước cửa ngõ Kinh thành thăng Long. Đây cũng là một trung tâm chính trị, quân sự, là ly sở của trấn Kinh Bắc của tỉnh Bắc Ninh sau này. Theo các nguồn tài liệu cổ, Thành Bắc Ninh trước đóng ở Thị Cầu, được dịch chuyển về vị trí hiện nay vào thời Gia Long (1804). Thành làm kiểu Vô-Băng, chịu ảnh hưởng của một kiến trúc quân sự cổ ở Pháp. Sách Địa chí Hà Bắc dẫn các nguồn tài liệu cổ, miêu tả vị trí, qui mô của thành Bắc Ninh như sau: - Thành nằm trên 5 doi đất cao, thuộc làng Thị Trung, xã Yên Xá. Làng này tiếp giáp với Đỗ Xá ở phía Nam, và Lôi đình ở phía Tây Nam, Khúcở phía Tây Bắc, Y NA ở phía Đông. Xung quanh các núi Tượng ở Quả Cảm, Núi Dinh (ở Đáp Cầu), núi Thiền Sơn, núi Đào, núi Dạm. - Thời Gia Long, Thành được đắp bằng đất. Năm 1824 xây bằng đá ong. Năm 1839 xây bằng gạch. Đá ong lấy ở Hiệp Hoà, còn gạch thì nung ở Quả Cảm. - Ngoài chân thành là lớp đất rộng khoảng 10mét, rồi đến lớp hào sâu. Ngoài cùng lại có tường đất bao quanh. Diện tích toàn thành là 545.000m2. Sách Phong Thổ Hà Bắc đời Lê (Ty Văn hoá Hà Bắc xuất bản), có bài "Knh Bắc phongThổ ký", do tri phủ Lạng Giang là Nguyến Thăng soạn năm Gia Long thứ 6 (1807), viết về Thành Bắc Ninh một cách sơ lược như sau: "Trấn thành mới lập tại các làng Yên Xá (đất ruộng 71 mẫu, 1sào 4thước, 2tấc, 6phân), Lỗi Đình (ruộng 25 mẫu, 4sào, 2 thước, 1tấc), Đỗ Xá (ruộng 37 mẫu, 6 sào, 3 thước, 8 tấc, 6 phân), Khúc Toại (12 mẫu, 6 sào, 4 thước, 2 tấc), thuộc 3 huyện Yên Phong, Tiên Du, Võ Giàng. Chu vi 4 mặt trong, ngoài rộng 146 mẫu, 7 sào, 14thước, 2 tấc, 4 phân, (PTHBĐL- Trang 36) Thành Bắc Ninh lúc mới làm có 3 cửa: trước, sau và bên phải. Khoảng 9 năm sau mới làm thêm cửa thứ 4 (bên trái). Tài liệu "Bắc Ninh tỉnh Dư địa chí" ( Tư liệu Viện Hán Nôm A.590) có đoạn chép về thành Bắc Ninh vào năm Gia Long thứ 14 (tức năm 1815) như sau: " Thành xây năm ất Sửu, chu vi 1 ngàn 77 tầm, 3 thước. Ngoài thành có hào nước vây quanh, có 3 cửa: trước, sau, bên phải, mở ra năm ất Sửu. Cửa thành trên vuông, dưới vuông, hai bên xây tường đất, gạch đá lẫn nhau. Trên xây các toà nhà, đều lợp ngói. Cửa bên trái xây vào khoảng năm Giáp Tuất. Cửa ấy trên vuông, dưới vuông, hai bên vách đứng , và trên mảnh đất ấy xây đài (nhà dài) 3 gian, lợp bằng dạ" Tài liệu "Bắc Ninh tỉnh Chí", soạn thảo vào năm Tự Đức thứ 19, do Viễn Đông Bác Cổ chép lại trước cách mạng Tháng Tám- 1945, miêu tả Thành Bắc Ninh vào thời điểm trước khi bị giặc Pháp đánh chiếm như ssau: "Bên ngoài tường thành dài 532 trượng, 3 thước, 2 tấc. Tường thành cao 9 thước, trên thành rộng 1 thước, 8 tấc, dưới chân thành rộng 3 thước, hào rộng 9 trượng, sâu 1 trượng. Thành có 4 cửa, mỗi cửa cao 1 trượng, 1 thước, 5 tấc. Trong lòng cao 9 thước, 7 tấc, bề ngang cao 7 thước, 2 tấc. Trên 4 cửa đều có 4 ngôi lầu, cùng với 6 góc đều đặt xưởng pháo. Tổng cộng 54 sở...' Về giao thông vào thế kỷ thứ XIX, từ thành cổ Bắc Ninh có 3 con đường lớn: - Đường cái quan từ phía Tây Nam tỉnh thành đi qua trạm Bắc Liêm, đến bến đò ái Mộ huyện Gia Lâm, giáp với địa phận Hà Nội, dài 39 dặm, rộng 1 trượng, 2 thước - Đường cái quan từ phía Đông bắc tỉnh Thành đi qua 3 trạm Bắc Cầu, BắcMỹ, Bắc Lệ, đến xã Hoà Lạc tỉnh Lạng Sơn, dài 104 dặm, rộng 1 trượng, 2 thước. - Đường cái quan từ phía Đông Nam tỉnh Thành đi qua Tiên Du, Siêu Loại đến Cầu Lãng, xã Xuân Đào, huyện Lang Tài, giáp với xã Nhật Tảo, tỉnh Hải Dương, dài 33 dặm, rộng 5 thước. Nằm trong một địa bàn chiến lược quan trọng, Thành Bắc Ninh vừa trở thành một trung tâm hành chính của một vùng, vừa là một vị trí quân sự kiên cố. Trong các cuộc quyết chiến chiến lược quan trọng của dân tộc ta chống lại các đạo quân xâm lược từ phương Bắc, Thành Bắc Ninh là một vị trí then chốt của tuyến phòng thủ phía Bắc Thủ đô.Năm 1287 quân đội nhà Trần chặn đánh giặc Nguyên ở vùng Thị Cầu," dùng tên thuốc độc bắn, giặc chết và bị thương rất nhiều". Cuối năm 1425, nghĩa quân Lam Sơn bao vây, tiến công bọn giặc Minh, giả phòng Thành Thị Cầu, làm bàn đạp cho cuộc giải phóng Đông Đô. Trong cuộc chiến đấu chống giặc Th a nh xâm lược vào cuối thế kỷ 18, Thành Thị Cầu cũng là một vị trí ngăn chặn bước tiến của địch. Giữa thế kỷ thứ 19 phong trào khởi nghĩa nông dân bùng nổmạnh mẽ ở vùng Kinh Bắc. Nghĩa quân của thủ lĩnh cai vàng và một số thủ lĩnh khác đã nhiều lần vây hãm, tiến công thành Bắc Ninh, nơi đóng doanh sở của chính quyền phong kiến địa phương.Năm 1945, sau khi hất cẳng Pháp, giặc Nhật chiếm đóng Thành Bắc Ninh. Tháng 8 năm 1945 nhân dân Bắc Ninh vùng dậy bao vây giặc Nhật trong thành tiến hành cuộc khởi nghĩa giành chính quyền cách mạnh thắng lợi. Từ sau ngày giải phóng thị xã Bắc Ninh đến nay thành cổ Bắc Ninh có sự biến đổi : Dấu vết di tích thành ngày càng bị xuống cấp. Việc nghiên cứu tìm hiểu thực trạng di tích thành cổ Bắc Ninh trên cơ sở đó có kế họach tôn tạo, giữ gìn di tích lịch sử quý giá này là một công việc rất cấp thiết. (Theo Bac Ninh Portal)
  • Không ngờ nhìn từ trên cao thành Bắc Ninh lại đẹp tuyệt vời đến thế! Từ nhỏ mình đã biết cái cổng đó là cổng thành Bắc Ninh,trông nó cũ và xấu òm.Mẹ mình bảo đó là thành nhà Mạc, sau bộ đội vào đóng quân và ở luôn trong đó cho đến tận bây giờ. Thật tiếc là bộ đội "làm việc có quy củ" quá nên bây giờ hầu như không còn dấu vết gì của thành cũ nữa. Chắc chỉ còn lại mấy cái cổng thành và 2 cái cầu ở cổng Tiền và cổng Hậu. Mình rất thích cái cầu bắc vào thành ở gần nhà. Hồi bé bọn trẻ con trong khu tối nào cũng lên cầu ngồi hóng mát và buôn chuyện. Nghĩ lại hồi đó thật là vui, bây giờ chắc mình không có dịp tận hưởng lại cảm giác đó nữa. Điều thú vị nhất mà mình phát hiện ra về cái thành Bắc Ninh này là cái 2 cái ở ao gần nhà mà năm nào mình cũng đem thả cá chép vào 23 tháng chạp hóa ra lại không phải là ao! Chúng chính là một phần của đường hào bao quanh thành. Quả thật hôm nay nhìn ảnh chụp từ vệ tinh mình mới khẳng định lại được điều đó. Nhìn bình thường 2 cái ao đó bé tí à, và chẳng có gì ấn tượng nhưng nhìn từ trên cao, cảm giác khác hẳn.Tự nhiên lúc ấy trong mình có một cảm giác rất lạ. Nơi mình ở sao lại đẹp thế này? Đẹp quá! Đẹp quá đi mất!
  • kha kha`. minh thay rat lang lang va tu hao ve Bac Ninh. Xin cam on cac ban da Post bai len.
  • Thành bắc ninh rất đẹp và có nhiều giá trị văn hóa nhưng hiện tại thì việc bào tồn, trùng tu di tích này coi như bằng không. Hiện tại nơi đây là trường học viện Chính trị quân sự. Nó được coi là "khu vực quân sự" cho nên không ai bên ngoài được can thiệp. Tôi may mắn 1 lần theo chân các cô giáo tương lai của trường cao đẳng sư phạm Bắc Ninh lọt được vào trong thành. Niềm mong ước vào thành một lần trở thành hiện thực. Nhưng thật bất ngờ khung cảnh bên trong không như tôi nghĩ. Lẽ ra không có người ngoài can thiệp thì nơi đây phải giữ được khung cảnh nguyên bản thật tiếc vì tôi chỉ thấy có cổng thành, và cột cờ là còn mang dáng vè xưa. Thay thế vào đó là những phòng học, dãy nhà kiên cố của trường học viện. Những viên đá ong được cạy lên để tăng gia. rất nhiều thứ bị thay đổi trông không có vẻ gì là cổ kính nữa. Có lần tôi nghe nói người ta còn lấp cả dòng kênh bao quanh thành làm chuồng lợn. Thật đáng buồn phải không, tôi cho rằng Trường học viện cần phải chuyển đi nơi khác và nhà nước cần phải bảo vệ khu di tích này. Không thể để cho chính bàn tay con người hủy hoại nó.
  • đẹp thật đó các bạn.nhìn từ trên cao xuống mới đẹp làm sao
  • Nhìn tự trên cao đẹp thật làm sao trông giống như ngôi sao 6 cánh ý
  • Trông đẹp thế này mà mình lại chưa đến bao giờ..nhất định có dịp phải rẽ qua thăm quan. http://www.geocities.jp/sitetienhung
  • toi va lu tre con trong khu hay choi xung quanh cai' ao ma` ''saomaket'' da noi nhung nguoc vs ban toi thay no' that to lon va khi con nho? toi va cai' mat nuoc cung cha? cach nhau la may nen thay vay toi cung co' the nhin thay cay cau ma ban da noi no' nam cach nha` cua ban toi trung 200m va nhin anh hoang hon o do' that tuyet voi du khong xa nhung chung toi lai khong bao gio dam lai gan chiec cau vi` no' cach cho chung toi o 1 doan duong tau
  • mai la minh se duoc di tham quan o thanh co bac ninh oi vui qua nghe noi o do co rat nhieu canh dep minh se chup that nhieu anh dep va mang ve cho cac ban cung lop
  • thanh that dep nhung kho tim lam do
  • Có ai biết tại sao 1 cổng của thành cổ bị đóng không vậy
  • Không có làng Đỗ xá mà là Đọ xá . Yên xá không thuộc H. Yên phong, nay không thuộc P.Vệ an mà thuộc P. Kinh bắc, TP Bắc ninh. Thành được tu bổ ,xây dựng ngay từ năm 1803.Bạn không phải người Bắc ninh
  • Hiển thị tất cả bình luận
Bài viết này được chỉnh sửa lần cuối 11 năm trước