Zamek Lubowelski (Stara Lubowla)

Zamek Lubowelski (też: Zamek Lubowla, słow. Ľubovniansky hrad lub hrad Ľubovňa, łac. castrum Liblou, castrum de Lyblio lub de Lublow, castrum Lyblyo oraz arx Lublow) - częściowo zrujnowany, częściowo zrekonstruowany zamek strażniczy z końca XIII w. (wg słowackich źródeł z pocz. XIV w.) położony na północno-wschodnich obrzeżach Spisza (Górny Spisz), graniczących z Szaryszem i Sądecczyzną. Zamek znajduje się na skalistym, wapiennym wzgórzu (648 m), należącym do Pienińskiego Pasa Skałkowego. Wzgórze to wznosi się na lewym brzegu Popradu, nad Kotliną Lubowelską (słow. Ľubovnianska kotlina), dominując od północy nad miastem Stara Lubowla.

Zamek został wybudowany jako twierdza obronna, mająca chronić ówczesne północne pogranicza Węgier, na szlaku prowadzącym do Polski oraz na drodze ze wschodnich części Słowacji do Moraw, Czech, Austrii. Po 1412 r. zamek stał się siedzibą polskich starostów, zarządzających spiskimi miastami w ramach zastawu za pożyczone pieniądze. W roku 1553 zamek uległ całkowitemu spaleniu. Podczas rekonstrukcji zbudowano nowy renesansowy pałac. W roku 1642 został zbudowany pałac barokowy a w roku 1647 kaplica. W latach od 1655 do 1661 na zamku ukrywano przed Szwedami polskie klejnoty koronacyjne. Po roku 1772 zamek zaczął podupadać. W latach 1882-1945 był własnością Zamoyskich, którzy go restaurowali. W 1966 r. zamek przekazano na cele muzealne.

Najstarszą częścią zamku jest główna wieża oraz gotycki pałac. W dolnym zamku znajduje się muzeum historyczne północnego Spisza (m.in. ekspozycja poświęcona ostatnim prywatnym właścicielom zamku - ród Zamoyskich), górna część jest w konserwacji.
Muzeum Lubowelskie na zamku (słow. Ľubovnianske múzeum) otwarte jest w okresie:
► maj - wrzesień: 9.00 - 18.00 godz., pn.-ndz.,
► październik: 10.00 - 16.00 godz., wt.-ndz.,
► listopad-kwiecień: 10.00 - 15.00 godz., wt.-ndz.

Pod zamkiem jest skansen budownictwa regionalnego (słow. Ľubovniansky skanzen) z obiektami pochodzącymi z północno - wschodniego Spiszu oraz północno - zachodniego Szarysza.

Więcej informacji na stronie WWW:
www.muzeumsl.sk/pol/index.htm