Stadsbalkon met het Peerd van Ome Loeks

Het Stadsbalkon voor het stationsgebouw in Groningen heft een ondergrondse fietsenstalling. Op het stadsbalkon staat het Peerd van Ome Loeks.
Het Peerd van Ome Loeks (vertaald: Het paard van oom Lucas) kan worden gezien als een van de symbolen van de Nederlandse stad Groningen.

Geschiedenis
Het standbeeld werd gemaakt door de beeldhouwer Jan de Baat en verwijst naar het paard in het lied van Ome Loeks. De opdracht tot de vervaardiging kwam van het Groninger gemeentebestuur, maar dat was niet zo blij met het eindresultaat. Een officiële onthulling is er nooit geweest. Het beeld werd stilletjes in de nacht van 21 op 22 augustus 1959 voor het hoofdstation geplaatst.

Met de diverse herinrichtingen van het Stationsplein is het beeld een aantal keren verplaatst. Op verzoek van de NS is er altijd voor gezorgd dat het paard niet met z'n billen naar het station kwam te staan.

In verband met de grootschalige renovatie van het plein voor het hoofdstation, en in het bijzonder de bouw van het zogenaamde stadsbalkon, werd het beeld in 2003 verwijderd. Op 7 juni 2007, tijdens de feestelijke opening van het stadsbalkon, is het beeld weer op zijn originele plaats onthuld. In de tussentijd heeft het een grondige opknapbeurt ondergaan.

De rechten van het beeld zijn sinds 1974 in handen van de Stichting Peerd van Ome Loeks.

Stadjers verwijzen naar het beeld als 't Peerd. Op de Radesingel staat bij de Sint-Jozefkathedraal nog een beeld van een paard, welbeschouwd een veulen, van de hand van Wladimir de Vries, dat door Groningers wel Lutje Loeks (Kleine Loeks) wordt genoemd.

Liedje
Over het Peerd van Ome Loeks gaat een liedje met de onderstaande tekst. De melodie is hetzelfde als dat van het sinterklaasliedje ´Daar wordt aan de deur geklopt´.

t Peerd van Ome Loeks is dood, Loeks is dood, Loeks is dood,
t Peerd van Ome Loeks is dood, hartstikke dood.
Guster nog goud gezond, sluig er mit steert in t rond
t Peerd van Ome Loeks is dood, hartstikke dood.
t Peerd van Ome Loeks is dood, Loeks is dood, Loeks is dood,
t Peerd van Ome Loeks is dood, hartstikke dood.
Haar ik hom moar vreten geven, din was er wel in leven bleven.
t Peerd van Ome Loeks is dood, hartstikke dood.
Met 'Het Peerd van Ome Loeks' wordt bedoeld het renpaard Appoleon van Lucas van Hemmen (1876-1955). De tragische gebeurtenis waarvan in het lied sprake is speelde zich af in 1910 bij Café 'De Slingerij' aan de Aweg.
Het Peerd van Ome Loeks (vertaald: Het paard van oom Lucas) kan worden gezien als het symbool van de stad Groningen en is te vinden voor het Centraal station.
Lokaal is de volgende anekdote, waarnaar ook in het liedje wordt verwezen, bekend : Loeks, een boer uit het Hogeland, had een peerd (paard) dat hem veel te veel at.
Deze boer dacht slim te zijn en gaf zijn paard dan ook een week minder te eten en wel een schep haver. Blijkbaar deed dat het paard niets. Dus dacht de boer ik geef het paard elke week daarna weer een schep haver minder dan de week ervoor.
De laatste weken was de stemming van Ome Loeks dan ook niet anders dan goed te noemen.
Maar op een dag ging hij naar de kroeg bij hem in de buurt en was hij niet in een goede stemming noch in een goede bui.
Toen ze Loeks vroegen wat er aan de hand was, kregen zij als antwoord: Ik heb mien peerd leert om nait zoveul hoaver te eet´n en nou is mien peerd dood.