-CELD- *EMPIRE*

Xhamlliku, Xhamllëku or Xhomlliku is a neighborhood in Tirana, the capital of Albania.

It is so called because of a bar situated there in Communist times that had a glass (Albanian: xham) façade. HIRI I NJE LEGJENDE URBANE

-Pas historise se Gaz dhe Land Muces

Nje dite me Liri dhe Liljana Mucen. E para eshte nena, e dyta gruaja e dy vellezerve Muca. Si rrjedh jeta e femijeve te mbetur jetim ne apartamentin modest ne rrugen "BARDHYL", pas vrasjes se dy djemeve te shtepise.

Sikur Zhan-Klod dhe Gazuela t'u ngjanin me pak baballareve, kujtimet do t'i lendonin me pak nene dhe gjyshen e tyre. Vella e moter jane "tipike" si Gazmendi dhe Taulanti, qe rreth 16 vjet te shkuara ishin kthyer ne legjende per adoleshentet dhe te rinjte e Tiranes. Cdo levizje e Zhenit perkon me ato te te atit te tij Gazit, kur ai ishte 14 vjec, ndersa Gazuja ndonese vajze, mendon dhe vepron me capkenllikun e babait, Landit. Ne apartamentin e thjeshte, ku jetojne me gjyshen dhe te jemen, Liljanen femijet jane rritur larg idese se familja e tyre njehere e nje kohe ka qene ne qender te vemendjes. Dhe ato, megjithese pranojne te flasin, i refuzojne kategorikisht fotot per vete dhe femijet. Ne kembim, kane nje seri "arkivash" me fotot e personazheve, qe dikur ishin kryefjala e rrugeve te Tiranes.
Gazi dhe Landi i "shohin" nga fotografite e varura ne murin e dhomes se gjumit. Ngjasojne shume me njeri-tjetrin. Aq sa qe nuk i kane njohur pandehin se eshte i njejti person ne fokuset e aparateve te ndryshem fotografik. Fati ka dashur te largohen nga kjo bote ne te njejten moshe, porsa kane mbushur 23 vjetet. Per nenen dhe gruan e tyre te perbashket eshte mbyllur tashme kapitulli i vrasjeve, qe ndodhen ne nje hark kohor prej 6 vjetesh. Gazmend dhe Taulant Muca i perkasin tashme nje bote tjeter, se ciles i takon te gjeje fajtoret dhe te pafajshmit. Nga ana tjeter jane gjyqet dhe drejtesia ata qe vendosin per te denuar autoret e krimeve te ndryshme, ata te katert kane vite qe jetojne larg thashethemeve qe thureshin dikur per familjen e tyre. Ajo shtepi e vogel ne rrugen "Bardhyl", e cila asokohe mori fame vetem nga vellezerit Muca, eshte khtyer tashme ne nje ishull paqeje. Askush nuk guxon ta cenoje ate pak lumturi, qe dy grate kane arritur te ndertojne me shume sakrifica gjate ketyre 14 vjeteve. Dy grate bejne tanime nje jete krejtesisht normale. Larg andrallave dhe fjaleve qe dikur gelonin ne te gjithe Tiranen. Jane thjesht dy gra te mbetura vejane dhe qe shohin vetem punen e tyre. Asnje gjurme e se shkuares. Ajo ka ikur njehere e pergjithmone, ndonese muret, dyshemeja dhe njerezit jane te njejtet sikurse mese nje dekate me pare. Tek ngjit shkallet per te arritur ne katin e peste ku banon familja Muca, nuk mund ti shmangesh tundimit per te imagjinuar ecejaket e dy "te forteve" te Tiranes ne fillim te viteve '90.
Gazi dhe Landi vellezerit qe u bene te njohur ne pak kohe vetem se shetisnin me motor rrugeve te kryeqytetit, kur gjithkush ecte ne kembe. Studentet e atyre viteve nuk mund ta harrojne imazhin e djaloshit me kacurrela te gjata, Gazi tek jepte spektakel duke u ngjitur me motor shkalleve te korpusit qendroro te Universitetit.

E veshur koke e kembe me te zeza, Liria (e jema) jeton me dhimbjen qe nga viti 1992, kur u vra djali i madh, Gazmendi. Ne fillim heziton te flasi per djemte, qe e lane ne lulen e moshes. "Ishin qe te dy nga 23 vjec. Pas vdekjes se Gazit u mundova te mbledh forca per te jetuar. Kisha femije te tjere, niper, mbesa nusen e tim biri dhe tim shoq, qe me ndihmonte te kaloja dhimbjen, por fati nuk deshi qe te mjaftohesha me aq. Ne vitin 1998, me moren edhe Taulantin...", rrefen Liri Muca, nena e dy djemeve te vrare. Gruaja 60-vjecare shton se humbja e djalit te dyte kishte rene si bombe. Me lotet qe i rrjedhin faqeve, ajo shprehet se pakkush di te verteten, te cilen e paguan me jete dy djemte e saj. Ka degjuar qindra fjale nga gojet e liga, por ka vendosur qe te mos merret me askend. I mjafton shtepia e vogel ku jeton me nusen e djemve te vdekur per te kaperdire dhimbjen qe ka ne shpirt.
Zhan-Klod, Gazuela dhe Lili jane thesari i pacmueshem i saj, do te falte dhe jeten per te mos i humbur. "Ata" me kane mbajtur mendjen dhe zemren ne vend gjate ketyre viteve te veshtira. Jane kujtimet e djemeve te mi. Nuk mund t'i ndaj nga shpirti asnje cast.... derisa te vdes do te jem me ta", ngasherehet ajo.
Vite me pare nen presionin e thashethemeve dhe mediave qe trumbetonin bemat e te bijeve, Liri Muces i kishte shkuar ndermend te largohej njehere e eprgjithmone nga rruga famekeqe "Bardhyl", e cila etiketohej si rruga e Gaz Muces. Do te merrte dy jetimet dhe nusen e djemeve per te ikur diku larg, ndoshta jashte shtetit, tek banonin vajzat e saj. Kishte nderruar mendje ne castin e fundit. Ishte vendosur ne ate shtepine e vogel ne pallatin parafabrikat diku rreth vitit 1998. Asokohe ishin nje familje e plote dhe e lumtur. Dy djemte, Gazi dhe Landi ishin adoleshente capkene qe nuk i benin dem askujt ne lagje, ndersa vajzat ishin te urta. I kujtohej tek kthehej nga puna ne spitalin civil, ku punonte si pergjegjese materialesh dhe i gjente te bijte poshte pallatit. Me kthimin nga puna e te shoqit plotesohej tabloja e nje familje harmonike dhe te lumtur. Pas kaq vjetesh, kur rrjedha e koherave ka ndryshuar shume Liri Muca eshte bere edhe me nostalgjike per ditet e bukura qe ka hedhur pas. Kane qene pikerisht keto kujtime ato qe jane bere barriere per ta mbajtur ne shtepine e vjeter. Per me teper, vec kujtimeve, kane qene banoret e lagjes ata qe ua kane lehtesuar problemet. Askush nuk u ka thene nje fjale te keqe, duke u lehtesuar kesisoj barren nga supet. Perkujdesja per djalin e Gazit, Zhan-Klodin dhe vajzen e Taulantit, Gazuelen e mbajne gjalle nene Lilin. Dy femijet i sjellin para syve imazhin e baballareve te vdekur. Ne vogeli, ata nuk ishin ne gjendje te gjenin nje shpjegim per lotet e gjyshes, kur ndokush u thoshte se i ngjanin eterve te vrare. Me pas, gjyshja dhe e ema u kane rrefyer pak gjera per ato qe kishin ndodhur ne familje kur ata kishin pak kohe qe kishin ardhur ne jete. Per fat, vec pengut qe nuk i kane njohur baballaret e vdekur, Zheni dhe Gazuja ndjehen te lumtur ne jeten qe bejne. Gjyshja kujdeset qe ndonje goje e lige te mos cenoje qetesine duke i treguar ndosend qe e rendon mendjen e tyre prej femije. Per aq te vegjel sa jane, u mjaftojne ato qe dine. Ne fakt, sipas nene Lirise, nuk ka shume per te thene per Gazin dhe Landin. Madje ne shkolle, asnje nga shoket nuk e di qe Zheni eshte djali i Gazi, dikur i forti i rruges "Bardhyl".
Kete fakt e di vetem njeri prej mesuesit. Ai nuk ka dashur ta besoje, pasi i vogli karakterizohet nga nje sjellje shembullore dhe eshte i urte. Keshtu kalojne ditet per nene Lirine. Pazaret e perditshme dhe ndonje vajtje-ardhje tek njerezit e nuses tek Profarma, jane te vetmet ecejaket e saj. Rrallehere shkon ne varrezat e Tufines, ku prehen te dy djemte e saj. E ka te veshtire kur merr te dielave rrugen per atje, ku tashme gjendet gjysma e familjes. Vdekja e te shoqit, 5 vjet me pare do te kishte qene shume e dhimbshme per te, nese ne boten e pertejme nuk do te kishte percjelle me pare dy djemte e rinj.
"Im shoq vdiq vetem 57 vjec nga infarkti; perpiqej te ishte i forte dhe te me qetesonte. Por nuk mundi te duronte gjate, T'i besh djemte nga 23 vjec dhe te t'i marrin, eshte shkaterrim per prinderin", perfundon Liri Muca.

Ne rinine e saj, Lili njihej si nje nga vajzat me te bukura te Tiranes. Sot kur ka mbi supe plot 40 vjet dhe nje barre hallesh ajo ruan ende tiparet e saj te bukura dhe terheqese. Ndonese rreket tembahet e forte pas se vjerres, veshtrimi ne syte e medhenj te Lilit eshte i turbullt. Rrezaton trishtim dhe melankoli. Keto 14 vjet kane qene per te nje kalvar i gjate vuajtjesh. Shumekush ne vendin e saj do te kishte zgjedhur nje jete tjeter. Kur kishte vetem 3 muaj qe kishte sjelle ne jete Zhan-Klodin, ne prill te vitit 1992 humbi te shoqin, Gazin. Pakkujt ia merrte mendja se Lili bukuroshja do te qendronte ne shpine e burrit per te rritur djalin jetim. Ajo qendroi, duke permbysur parashikimet e thashethemexhijve. Vite me pas, nje vendim i perbashket i saj dhe i vjerrit e vjerres, e lidhi ne kurore me te kunatin, Taulantin. Nusja nuk duhet te dilte nga dera e shtepise. Per me teper, djali i Gazit duhet te mbetej ne shtepine e Muceve. Ndonese e re ne moshe, Lili iu bind zakonit arkaik. Qendroi dhe solli ne jete nje femije tjeter. Ishte nje vajze, ndonese nene Lirise i qanin syte per nje djale te dyte. "Po te ishte djale do te quhej Gazmend, si i ungji. Domethene do lindte me emer. Por ajo ishte nje vajze e bukur, te cilen Landi e quajti Gazuela.
Vrasja e Taulantit shenoi per te shokun e dyte, ate me te fortin. Atehere kur nuk ia merrte mendja, pasi gjerat ishin qetesuar, ne vitn 1998, i vrane bashkeshortin e dyte. Tanime, i mbeteshin dy jetime per te rritur larg idese se nje dite duhet te beheshin te forte si baballaret e tyre. Me shume mundime, por ia kane dale mbane ti rrise larg kesaj fryme. Djali ne klase te tete dhe vajza ne te pesten, misherojne tiparet me te mira te "cunave" te vrare.
Zhan-Klodi (emrin ia ka vene Gazi pas kthimit nga Franca) i ka te gjitha shanset per tu bere nje volejbollist i mire. Stervitjet e stergjatura nen shikimin e rrepte te trajnerit, kane dhene rezultatet e duhura. Sipas se emes, ai eshte nje volejbollist premtues, ndonese ne moshe te njome, kur eshte ende heret per te folur. Lili thote se as atij nuk i interesojne fjalet qe thuhen per te atin dhe ungjin. Eshte ndjere keq vetem pak jave me pare kur lexoi ne nje gazete se ata kishin hasmeri me nje familje ne kryequtet. Mesa mundi e jema i shpjegoi se fajtoret ishin arrestuar nga drejtesia dhe se ata nuk duhet te merreshin me gjera qe nuk i perkisnin. Djaloshi 14-vjecar u bind se jetonte ne kohera kur me ndeshkimin e fajtoreve merrej shteti dhe jo individet. Ky mendim, i thene nga ai ashtu shkarazi, me ze te larte, e gezoi pa mase te emen, e cila kuptoi se me te nuk do kishte probleme. aq me pak me Gazuelen 11-vjecare,se cilesfati i kishte dhene shansnin te jetonte 3 vjet me te atin, Landin. Nje vizite ne shtepine aterore, nje bisede me vjerren dhe kujdesi per femijet jane te vetmet aktivitete te Liljanes. Vajza bukuroshe qe njehere e nje kohe tregohej me gisht si gruaja e te forteve, i ka hedhur pas supeve ato vite. Ne nje fare menyre eshte e kenaqur nga anonimati, pasi sic thote edhe vete i ben mire ne kete periudhe. Ajo ecen pa friken se do ta tregojne me gisht apo mund te thurrin thashetheme per te. Jeton me realitetin e Tiranes se viteve 2000, ku shetitja me nje djale qe "pilotonte" motorrin eshte mese normale dhe nuk te ben te ndjehesh ndryshe nga te tjeret.